Những nụ cười đầu tiên chỉ là sự khởi đầu của những cảm xúc kỳ diệu mà bé sẽ thể hiện và phát triển trong năm đầu tiên. Mới ba tháng tuổi, bé đã có thể “đọc” những biểu hiện và lưu giữ thông tin trong ký ức đang tăng lên của bé. Những kinh nghiệm được lưu giữ này sẽ giúp bé chế ngự và kiểm soát các cảm xúc khi bé lớn dần lên.

Đó là chuyện tầm phào hay nụ cười thực sự của bé?

Vào lúc ba tháng tuổi bé có thể thích thú làm quen với bạn và các thành viên thân thiết khác trong gia đình. Bé có thể mỉm cười dễ dàng và háo hức muốn nhìn khuôn mặt những người khác.

“Bé tìm hiểu về người khác và những biểu lộ cảm xúc của họ khi có cơ hội quan sát, lắng nghe và tham gia vào các tương tác với mọi người,” Thạc sĩ Norbert Herschkowitz, người cùng với Elinore Chapman Herschkowitz là đồng tác giả cuốn sách “Khởi đầu tốt đẹp trong đời…Hiểu biết não bộ và hành vi của bé”.

Bạn cũng có thể trông chờ được nghe những tiếng cười nắc nẻ đầu tiên của bé trong thời gian này. “Khoảng bốn tháng tuổi, cách chắc chắn nhất để làm bé cười là làm những âm thanh bờrờbờrờ ngộ nghĩnh, hôn bé, hoặc cù vào bụng bé,” Herschkowitz nói.

Những phản ứng của bạn sẽ có ảnh hưởng quan trọng đến việc bé phản ứng như thế nào với các tình huống khác nhau trong tương lai. Arlene Walker-Andrew, giáo sư tâm lý học của Đại học Ruters ở New Jersey, nói rằng các bé phát triển khả năng hiểu các cảm xúc của chúng ta sớm hơn. “Chúng ta thấy rằng các bé nhận ra những biểu lộ tình cảm của bố mẹ vào khoảng 3 tháng rưỡi tuổi,” Walker-Andrew nói.

Bởi vì các bé quan sát bố mẹ rất gần, điều quan trọng là bạn phải luôn kiểm soát các cảm xúc của bạn chặt chẽ. Bé cảm thấy lo lắng cũng nhiều như vui vẻ vậy Giao tiếp với bé bằng cách dùng các giọng nói và nét mặt vui vẻ. Khi bé cảnh giác và cảm thấy dễ gần gũi, hãy đáp lại nụ cười và tiếng gù gù của bé. Hãy lắng nghe và nói chuyện với bé. Đáp lại bé thật ấm áp và dịu dàng khi bé lo lắng hay sợ hãi và khóc ré. Tìm cách đắp mền cho bé hay đưa bé sát vào người bạn bằng khăn choàng trên cổ bạn. Đi bộ hay đu đưa bé bằng nhạc êm dịu.

Bé hoàn toàn có tính cách!

Từ 6 đến 9 tháng tuổi, bé có thể bắt đầu phát triển các đặc điểm và bạn biết bé thể hiện một “tính cách” riêng của bé: Đến giờ thì bạn đã quen với tính khí của bé và bạn biết rằng bé sẽ nói theo cách của riêng mình: Có lẽ bé sẽ phấn khích khi đến giờ tắm hay rúc vào hai cánh tay bạn khi đến giờ ngủ. Bé sẽ lưu giữ thông tin về những người đã biểu lộ những cảm xúc tích cực hoặc tiêu cực với bé. Một sự lên giọng đột ngột của ai đó hay sự đụng chạm căng thẳng của mẹ sẽ được lưu giữ trong bộ nhớ ký ức của bé.

Ở tuổi này, bé sẽ vui thích được ở gần những người mà bé cảm thấy được yêu thương. Sự quyến luyến sẽ ngày càng phát triển với những người săn sóc bé trực tiếp, nên rất tự nhiên bé bắt đầu cảm nhận mơ hồ “nỗi lo xa cách.” Hầu hết các bé ở tuổi này sẽ thể hiện nỗi lo sợ khi bố mẹ vắng mặt.

Mặc dù làm bố mẹ bực mình, hành vi này của bé là bình thường. Nó chỉ có nghĩa là trung tâm ký ức trong não bộ của bé đang trưởng thành. Các trò chơi như “ú òa” và “cút bắt” sẽ giúp bé hiểu rằng mọi người và các đồ vật biến mất rồi trở lại.

Hành vi kiểu mẫu

Khi bé gần đến những tháng cuối cùng của năm đầu tiên, bé có thể có khả năng thể hiện các cảm xúc khác nhau ở một mức độ nào đó. Bé có thể phân biệt giữa người bé biết rõ và người bé không biết. Bây giờ bé có thể di chuyển nhiều hơn và tò mò muốn tự mình khám phá mọi thứ chung quanh. Tính tự lập mới có được của bé thực sự giúp bé cảm thấy an toàn và yên tâm khi bé di chuyển ra xa và quay lại. Những cuộc gặp gỡ khó chịu từng làm bé khóc bây giờ có thể làm bé cau mày hoặc quay mặt đi để ra hiệu phản đối.

Bé có thể tỏ những dấu hiệu bực bội hay giận hờn. Chắc chắn bạn sẽ chứng kiến “cơn cáu kỉnh bộc phát” đầu tiên của bé. Runt nhớ cơn giận dữ đầu tiên của bé gái Hayley khi bé chín tháng tuổi. Bé đang tìm cách đặt một hộp gỗ vào một cái rãnh có sẵn của một món đồ chơi. “Bé sẽ rất bực mình và gào khóc nếu bé không đưa được vào đúng chỗ hoặc bé sẽ ném hộp gỗ hay đá vào món đồ chơi,” Runt nói.

Thông thường, bé sẽ phấn khích hay bị kích động quá mức và sự bực bội sẽ tới. Walker-Andrew khuyên bố mẹ thử một hoạt động khác sau sự bùng phát giận dữ như thế này. “Hãy cho phép bé bày tỏ các cảm xúc và xoa dịu bé để gúp bé tập điều chỉnh các cảm xúc tiêu cực nhanh hơn,” Walker-Andrew gợi ý.

Ở giai đoạn này một con thú nhỏ nhồi để vuốt ve hay một tấm mền êm dịu sẽ giúp bé cảm thấy an toàn và yên tâm khi bé lớn dần lên và khám phá thế giới không ngừng thay đổi của bé.

Quan sát kỹ từng cử động của bạn

Ý nghĩ một bé quan sát kỹ mọi cử động của bạn có thể làm một số người trong chúng ta lo lắng và đề phòng quá mức. Herschkowitz có lời khuyên giản dị cho các bậc cha mẹ: Làm mẫu hành vi mà bạn mong đợi bé sẽ bắt chước.

Lập ra và yêu cầu bé làm theo các chỉ dẫn phù hợp với lứa tuổi và tính tình của bé. Đừng mỉm cười hay cười nhạo hành vi chưa tốt của bé. Cái cười bé nhìn thấy trên mặt bạn sẽ chỉ khuyến khích bé lặp lại hành vi đó. Lặp lại những nụ cười và tiếng gù gù của bé. Ôm bé thật chặt, làm bé xao lãng và nói dịu dàng khi bé giận. Hãy nhất quán.

Herschkowitz nhắc chúng ta nhớ rằng bé cần một môi trường ấm áp và có thể dự đoán để tạo quan hệ gần gũi với những người xung quanh bé. Nếu bé không được chú ý hoặc các cảm xúc của bé không được đáp lại đúng mức, bé có thể gặp khó khăn khi tạo các mối quan hệ tích cực trong cuộc sống sau này.

Bài của Lisa Marie Metzler. Được cung cấp bởi: